12 April 2014: Colloquium on the Historicity of the Franconization

LUCL will host an interdisciplinary colloquium on Saturday 12 April on The Historicity of the Franconization. This event will be mainly in Dutch.

Based on historical sources, toponyms, and linguistic variation in the dialect of the Dutch coastal provinces, Flanders, Zealand and Holland, we know that these coastal areas of the Low Countries used to be Frisian speaking in the Early Middle Ages, or rather, these dialects used to have an Ingveonic character. This colloquium aims to bring together several sub-disciplines, such as archeology, geography, history and linguistics, in order to discuss, how the Frankish, non-Inveaonic, language from the inland took over as the dominant language in the coastal provinces.


Ontfriesing

Het proces waarbij de kuststreek zijn Friese taaleigen inruilde voor een Frankisch dialect is voor wat betreft de taalkundige kant al vele malen beschreven, vaak onder de term 'Ontfriesing' of 'Frankizering'. Die moet in Vlaanderen het eerst hebben plaatsgevonden (uiterlijk in de negende eeuw), in Zuid-Holland later (elfde eeuw) en in Noord-Holland het laatste (dertiende eeuw).

Door het absolute gebrek aan contemporaine bronnen die de veronderstelde taalverandering thematiseren, blijft het gissen naar de historische realiteit achter het proces. Waarom gingen sprekers over van Fries op Frankisch? Gebeurde dat in korte tijd of gedurende een langere periode? Ging het met grootschalige migratie gepaard of gebeurde het door geleidelijke acculturatie aan een prestigieuzer dialect? Wat was de invloed van economische ontwikkelingen in de kuststreek, en van veranderingen in het bodemgebruik?

Enkele concrete voorstellen die ter verklaring gedaan zijn:
- groter prestige van een op het zuiden en oosten gerichte, wereldijke en kerkelijke elite, die de veenontginningen leidde (Blok 1969: 360)
- acculturatie aan het binnenland door veranderende economie van de kuststreek (TeBrake 1985: 222)
- militaire en religieuze onderwerping van de kuststreek door de Merovingische Franken (Buccini 2003)
- de overname door Ingweoonse slaven van het Frankische dialect van hun meesters (Buccini 2010)

Het colloquium

Het colloquium wil specialisten in verschillende relevante sub-disciplines bijeenbrengen, zoals de archeologie, historische geografie, de demografische en economische geschiedenis, de cultuurgeschiedenis, en de historische taalkunde. Een beperkt aantal plenaire lezingen wordt afgewisseld met posterpresentaties van andere onderzoekers. Zo ontstaat hopelijk een concreter beeld van de manier(en) waarop de Frankisering van de kuststreek plaats heeft gevonden.

Programma

09:30 - 10:00    Koffie en thee in de foyer
10:00 - 10:20    Opening
10:20 - 11:20    Dr. Anthony Buccini (University of Chicago)
                        De Frankisering in de Lage Landen en Noord-Frankrijk: 500-1000
                        A.D.: Taalcontact, Herstructurering en Taalformatie

11:20 - 12:20    Dr. Dries Tys (Vrije Universiteit Brussel)
                        De historische Franken als etnisch construct: waren ze Barbaren of
                        Romeinen, of beide?

12:20 - 14:00    Lunch

14:00 - 15:00    Prof. em. dr. William TeBrake (University of Maine)
                        Reclamation and Franconization in Holland: Cause and Effect or
                        Interesting Coincidence?
15:00 - 16:00    Prof. dr. Arend Quak (Universiteit Leiden)
                        Dialectverschillen in overgeleverde plaatsnamen
16:00                Afsluiting

Locatie

Het colloquium zal plaatsvinden in het Klein Auditorium van het Academiegebouw van de Universiteit Leiden.

Aanmelding

Toehoorders zijn van harte welkom om het colloquium bij te wonen en worden om logistieke redenen verzocht zich aan te melden bij mw. Anne Rose Haverkamp
(a.r.haverkamp@hum.leidenuniv.nl).

Literatuur

Blok, Dirk P. 1969. Holland und Westfriesland. Frühmittelalterliche Studien 3, 347–361.
Bremmer Jr, Rolf H. & Michiel de Vaan (red.). 2012. Spoaren fan it Frysk en de Friezen yn Noard-Hollân (= ItBeaken 74, 1/2).
Buccini, Anthony. 2003. “Ab errore liberato”. The northern expansion of Frankish power in the Merovingian period and the genesis of the Dutch language. In: Amsterdamer Beiträge zur älteren Germanistik 57, 183–220.
Buccini, Anthony. 2010. Between Pre-German and Pre-English: The origin of Dutch. Journal of GermanicLinguistics 22, 301–14.
TeBrake, William H. 1985. Medieval Frontier. Culture and Ecology in Rijnland. Texas A&M University Press.

Last Modified: 01-04-2014